Apapọ ibadi (HJ) jẹ isẹpo ti o nipọn ti o ṣẹda nipasẹ awọn egungun pupọ: femur, pubis, ilium ati ischium. O wa ni ayika nipasẹ bursae periarticular ati corset ti iṣan-ligamentous ti iṣan ti o lagbara, ti o ni aabo nipasẹ ọra ati awọ ara.
Ilium, ischium ati pubis jẹ egungun ibadi ati pe o ni asopọ nipasẹ kerekere hyaline ninu acetabulum. Awọn egungun wọnyi dapọ pọ ṣaaju ọjọ-ori 16.
Ẹya ti o ni iyatọ ti isẹpo abo ni ilana ti acetabulum, eyiti o jẹ apakan nikan pẹlu kerekere, ni apa oke ati ni ẹgbẹ. Awọn apa arin ati isalẹ ti wa ni inu nipasẹ adipose tissue ati ligamenti abo, ti a fi sinu awọ ara synovial.
Awọn idi
Ìrora ninu isẹpo ibadi le fa ibajẹ si awọn eroja intra-articular tabi awọn ẹya nitosi:
- awọ ara ati awọ ara subcutaneous;
- awọn iṣan ati awọn iṣan;
- synovial bursae;
- ète acetabular (ẹnu cartilaginous ti o nṣiṣẹ lẹba eti acetabulum);
- awọn oju ti iṣan ti abo tabi pelvis.
Irora ni agbegbe apapọ jẹ nitori iredodo tabi irufin ti iduroṣinṣin ti awọn ẹya ara rẹ. Ni ọpọlọpọ igba, irora n waye nigbati ikolu ba wọ inu iho apapọ (arthritis àkóràn) ati ibajẹ autoimmune (rheumatoid ati arthritis ifaseyin).
Awọn ipalara ti ẹrọ ko kere si, ti o fa ibajẹ si awọn epiphyses ti awọn egungun, awọn ligaments, awọn membran synovial ati awọn ara miiran. Awọn eniyan ti nṣiṣe lọwọ ati awọn elere idaraya ti o ni iriri iṣẹ-ṣiṣe ti o ga julọ jẹ ipalara si ipalara.
Paapaa ni ewu ni awọn agbalagba ti o ni irora ninu awọn egungun ibadi nitori awọn iyipada degenerative-dystrophic ninu kerekere, ati awọn ọmọde ati awọn ọdọ ni akoko awọn iyipada homonu.
Irora ninu isẹpo ibadi ni apa osi tabi ọtun jẹ eyiti o fa nipasẹ awọn arun ti iṣelọpọ agbara - fun apẹẹrẹ, diabetes mellitus, pseudogout ati isanraju.
Atokọ pipe ti awọn arun ti o ṣeeṣe dabi eyi:
- Arun Perthes;
- arthrosis;
- Arun Koenig;
- arthropathy dayabetik;
- pseudogout;
- lemọlemọ hydrarthrosis ( dropsy intermittent ti isẹpo);
- chondromatosis;
- ifaseyin, rheumatoid ati àkóràn Àgì;
- epiphysiolysis ewe;
- awọn ipalara.
Arun Perthes
Pẹlu arun Perthes, ipese ẹjẹ si ori abo ti wa ni idalọwọduro, eyiti o yori si negirosisi aseptic (iku) ti ẹran ara kerekere. Pupọ julọ awọn ọmọde labẹ ọdun 14, paapaa awọn ọmọkunrin, ni o kan.
Aisan asiwaju ti arun Perthes jẹ irora nigbagbogbo ni apapọ ibadi, eyiti o pọ si pẹlu nrin. Awọn ọmọde nigbagbogbo n kerora pe ẹsẹ wọn kan lati ibadi ati bẹrẹ lati rọ.
Ni awọn ipele ibẹrẹ, awọn aami aisan jẹ ìwọnba, eyiti o yori si ayẹwo ti o pẹ, nigbati ifarakan (intra-articular) ti ṣẹ tẹlẹ. Ilana iparun naa wa pẹlu irora ti o pọ si, wiwu ti awọn awọ asọ ati lile ti awọn agbeka ẹsẹ. Alaisan ko le yi ibadi si ita, yiyi pada, rọ tabi taara. Gbigbe ẹsẹ si ẹgbẹ tun nira.
Awọn idamu ninu eto aifọkanbalẹ aifọwọyi ni a tun ṣe akiyesi: ẹsẹ di tutu ati bia, lakoko ti o ti n ṣan ni pupọ. Nigba miiran iwọn otutu ara ga si awọn ipele subfebrile.
Akiyesi: ni arun Perthes, ọgbẹ le jẹ ẹyọkan tabi ilọpo meji. Ni ọpọlọpọ igba, ọkan ninu awọn isẹpo jiya kere si ati ki o bọsipọ yiyara.
Arthrosis
Osteoarthritis ti isẹpo ibadi ni a npe ni coxarthrosis ati pe a ṣe ayẹwo ni pato ninu awọn agbalagba. Arun naa nlọsiwaju laiyara, ṣugbọn o fa awọn iyipada ti ko ni iyipada. Ilana pathological bẹrẹ pẹlu ibajẹ si kerekere, eyiti o di tinrin bi abajade sisanra ti o pọ si ati iki ti ṣiṣan synovial.
Idagbasoke ti coxarthrosis yori si ibajẹ apapọ, atrophy iṣan ati aropin pataki ti awọn agbeka titi di ailagbara pipe. Aisan irora pẹlu arthrosis ni iru igbi-bi (ti kii ṣe ibakan) ati pe o wa ni agbegbe ni ẹgbẹ ita ti itan, ṣugbọn o le tan si ikun, awọn ẹhin ati isalẹ.
Ni ipele keji ti arthrosis, awọn irora irora bo ẹgbẹ inu ti itan ati nigbami lọ si isalẹ si orokun. Bi arun naa ti nlọsiwaju, irora ti o wa ninu ibadi n pọ si ati pe nigbamiran nikan ni isinmi ni isinmi.
Coxarthrosis le jẹ akọkọ ati atẹle. Coxarthrosis akọkọ ndagba lodi si abẹlẹ ti osteochondrosis tabi arthrosis ti orokun. Ohun pataki fun coxarthrosis keji le jẹ dysplasia ibadi, aibikita ibadi ibadi, Arun Perthes, arthritis ati awọn ipalara ikọlu (awọn iyọkuro ati awọn fifọ).
Arun Koenig
Ti itan ba dun ni ẹgbẹ ti apapọ, idi le jẹ iku ti awọn nkan ti o wa ninu kerekere (negirosisi) - arun Koenig. Arun yii ni igbagbogbo pade nipasẹ awọn ọdọmọkunrin ti o wa ni ọdun 16-30, ti o kerora ti irora, iwọn ti iṣipopada dinku ati “jamming” ẹsẹ ni igbakọọkan.
Arun Koenig ndagba ni awọn ipele pupọ: akọkọ, awọn ohun elo kerekere rọra, lẹhinna o le ati bẹrẹ lati ya sọtọ kuro ni oju-ara ti egungun. Ni ipele kẹta tabi kẹrin, agbegbe necrotic ti kọ silẹ ati ki o wọ inu iho-ara. Eyi fa ikojọpọ ti ito (omi), lile ti gbigbe ati didi awọn isẹpo osi tabi ọtun.
Itọkasi: wiwa ti “asin apapọ” ni apapọ ibadi nyorisi idagbasoke ti coxarthrosis.
Àtọgbẹ arthropathy
Osteoarthropathy, tabi isẹpo Charcot, ni a ṣe akiyesi ni àtọgbẹ mellitus ati pe o jẹ ijuwe nipasẹ ibajẹ ilọsiwaju ti o tẹle pẹlu irora ti kikankikan oriṣiriṣi. Awọn ifarabalẹ irora ni a fihan ni ailera tabi ko si patapata, nitori pẹlu aarun yii ifamọ ti dinku pupọ nitori awọn ayipada pathological ninu awọn okun nafu.
Arthropathy dayabetik waye lakoko àtọgbẹ igba pipẹ ati pe o jẹ ọkan ninu awọn ilolu rẹ. Nigbagbogbo o waye ninu awọn obinrin ti ko gba itọju ni kikun tabi ko munadoko. O tọ lati ṣe akiyesi pe awọn isẹpo ibadi ko ni ipa pupọ.
Pseudogout
Bi abajade ti awọn rudurudu ti iṣelọpọ ti kalisiomu, awọn kirisita kalisiomu bẹrẹ lati kojọpọ ninu awọn sẹẹli apapọ, ati chondrocalcinosis, tabi pseudogout, ndagba. Arun naa gba orukọ yii nitori ibajọra ti awọn ami aisan pẹlu gout, eyiti o jẹ iyatọ nipasẹ ipa ọna paroxysmal.
Irora nla ati didasilẹ han lojiji: agbegbe ti o kan yoo yipada pupa ati wiwu, o si di gbona si ifọwọkan. Ikọlu ti iredodo gba lati awọn wakati pupọ si awọn ọsẹ pupọ, lẹhinna ohun gbogbo lọ kuro. Pẹlu chondrocalcinosis, irora ṣee ṣe ni apa osi tabi ọtun ti pelvis.
Ninu ọpọlọpọ awọn ọran, pseudogout waye laisi idi ti o han gbangba, ati paapaa lakoko idanwo ko ṣee ṣe lati rii awọn rudurudu ti iṣelọpọ ti kalisiomu. Aigbekele, idi ti arun na wa ni rudurudu ti iṣelọpọ ti agbegbe inu apapọ. Ninu ọkan alaisan ninu ọgọrun, chondrocalcinosis ndagba lodi si abẹlẹ ti awọn arun eto ti o wa tẹlẹ - àtọgbẹ, ikuna kidirin, hemochromatosis, hypothyroidism, bbl
Synovial chondromatosis
Chondromatosis ti awọn isẹpo, tabi cartilaginous metaplasia erekusu ti synovium, ni ipa lori awọn isẹpo nla, eyiti o pẹlu ibadi. Ni ọpọlọpọ igba, arun aisan yii waye ni awọn agbalagba ati awọn ọkunrin agbalagba, ṣugbọn awọn iṣẹlẹ ti chondromatosis ti ajẹmọ wa.
Pẹlu chondromatosis, awọ-ara synovial ti n ṣubu sinu kerekere tabi egungun egungun, ti o mu ki dida chondromic tabi awọn ara eegun ti o to 5 cm ni iwọn ni iho apapọ.
Aworan ile-iwosan ti metaplasia insular jẹ iru si arthritis: alaisan naa ni idamu nipasẹ irora ninu egungun ibadi, iṣipopada ẹsẹ ni opin, ati pe a gbọ ohun crunching abuda kan nigbati o nlọ.
Niwọn igba ti chondromatosis jẹ ilana dysplastic pẹlu dida awọn ara chondromic, iṣẹlẹ ti “asin articular” ko le ṣe akoso jade. Ni idi eyi, "asin" le di laarin awọn oju-ara ti awọn egungun, eyi ti yoo yorisi apakan tabi idinamọ pipe ti isẹpo. Isopọpọ naa wa ni titiipa titi ti ara chondromic yoo fi wọ inu lumen ti capsule, ati lẹhin igbati a ti mu iṣiṣẹ yii pada ni kikun.
Iranlọwọ: loorekoore tabi jamming apapọ gigun le fa idagbasoke ti coxarthrosis. Awọn ilolu ti synovial chondromatosis jẹ lile (adehun) ati atrophy iṣan.
Arthritis
Arthritis jẹ igbona kan ti agbegbe ni awọn oju-ọrun ara ti acetabulum ati abo. Bibajẹ si isẹpo ibadi ni a pe ni coxitis, eyiti o wa pẹlu ṣigọgọ, irora irora ni ẹhin itan ati agbegbe ikun.
Oriṣiriṣi awọn oriṣi ti arthritis wa, iru ti o wọpọ julọ ti o ni ipa lori isẹpo ibadi ni fọọmu àkóràn. Awọn oriṣi miiran ni a ṣe ayẹwo diẹ sii nigbagbogbo. Kini idi ti arthritis ti o ni akoran waye? Idagbasoke ti pathology bẹrẹ lẹhin ti awọn kokoro arun ati awọn ọlọjẹ wọ inu iho apapọ.
Aworan ile-iwosan ti arthritis aarun le yatọ si da lori iru microorganism ti o fa. Sibẹsibẹ, awọn ami abuda 5 wa ti a ṣe akiyesi ni gbogbo awọn alaisan:
- irora ni isẹpo ti apa ọtun tabi osi (o tun le jẹ ibajẹ alagbese);
- wiwu ati wiwu lori isẹpo;
- Pupa ti awọ ara;
- dinku agbara motor;
- ilosoke ninu iwọn otutu ara.
Ni ibẹrẹ ti arun na, awọn alaisan ni iriri irora nla, paapaa nigbati o ba dide lati ipo ijoko. Awọn isẹpo aches fere nigbagbogbo; irora naa jẹ ki ko ṣee ṣe lati duro tabi joko. O yẹ ki o ṣe akiyesi pe fọọmu àkóràn ti arthritis nigbagbogbo wa pẹlu iba, otutu, orififo, ailera ati ọgbun.
Epiphysiolysis ti ọdọ
Oro ti epiphysiolysis gangan tumọ si ibajẹ, iparun ti oju-ara ti egungun, tabi diẹ sii ni pato, kerekere ti o bo. Ẹya ti o ni iyatọ ti iru ibajẹ ni didaduro ti idagbasoke egungun ni ipari, eyiti o yori si asymmetry ti awọn opin isalẹ.
Ni awọn agbalagba, epiphysiolysis waye nigbati o wa ni fifọ pẹlu gbigbe tabi rupture ti epiphysis. Iparun ti epiphysis ni agbegbe idagba ṣee ṣe nikan ni ọdọ, eyiti o jẹ idi ti a fi pe arun na ni ọdọ.
Epiphysiolysis ọmọde jẹ ẹya endocrine-orthopedic pathology, eyiti o da lori aiṣedeede laarin awọn homonu idagba ati awọn homonu ibalopo. O jẹ awọn ẹgbẹ meji ti awọn homonu ti o ṣe pataki fun iṣẹ deede ti awọn ohun elo kerekere.
Ilọju ti awọn homonu idagba lori awọn homonu ibalopo nyorisi idinku ninu agbara ẹrọ ti agbegbe idagbasoke ti egungun abo, ati iyipada ti epiphysis waye. Ipin ipari ti egungun wa ni isalẹ ati lẹhin acetabulum.
Awọn aami aiṣan ti o wọpọ ti epiphysiolysis pẹlu irora ni apa ọtun tabi apa osi ti itan (da lori iru isẹpo ti o kan), arọ, ati ipo ti ko ni ẹda ti ẹsẹ. Ẹsẹ ọgbẹ naa wa ni ita, awọn iṣan ti awọn buttocks, itan ati awọn ẹsẹ atrophy.
Itọju
Lati tọju arun Perthes, awọn chondroprotectors ni a fun ni aṣẹ lati ṣe igbelaruge isọdọtun kerekere ati awọn angioprotectors pataki lati mu ilọsiwaju ẹjẹ pọ si. Itọju ailera tun pẹlu ifọwọra, adaṣe adaṣe, physiotherapy - UHF, electrophoresis pẹlu kalisiomu ati irawọ owurọ, ẹrẹ ati awọn ohun elo ozokerite.
Awọn alaisan ti o ni arun Perthes ni a gbaniyanju lati ṣabọ ẹsẹ ati ki o lo awọn ẹrọ orthopedic (simẹnti pilasita), bakanna bi awọn ibusun pataki lati ṣe idiwọ idibajẹ ti ori abo.
Kini lati ṣe ati awọn oogun lati mu fun arthrosis da lori ipele ti arun na. Awọn atunṣe atẹle yii ṣe iranlọwọ fun irora irora ati fa fifalẹ ilana ilana ẹkọ nipa iṣan ni awọn ipele 1-2:
- awọn oogun egboogi-iredodo ti kii-sitẹriọdu (NSAIDs);
- vasodilators;
- awọn isinmi iṣan lati sinmi awọn iṣan;
- chondroprotectors;
- homonu (fun irora nla);
- ikunra ati compresses pẹlu egboogi-iredodo tabi awọn ipa chondroprotective.
Ni awọn ipele 3-4, a gba awọn alaisan niyanju lati gba iṣẹ abẹ.
Arun Koenig le ṣe itọju ni iṣẹ abẹ nikan; lakoko iṣẹ abẹ arthroscopic, agbegbe ti o kan ti kerekere ti yọ kuro.
Itoju ti arthropathy dayabetik pẹlu atunse ti arun ti o wa ni abẹlẹ - mellitus àtọgbẹ, wọ awọn bandages ikojọpọ pataki ati mu awọn oogun. Gbogbo awọn alaisan, laibikita ipele ti arun na, ni a fun ni awọn oogun antiresorptive - bisphosphonates, ati awọn ọja pẹlu Vitamin D ati kalisiomu. Lati yọkuro irora ati igbona, awọn oogun lati ẹgbẹ NSAID ati awọn corticosteroids ni a fun ni aṣẹ. Ti awọn ilolu ajakalẹ-arun ba wa, ilana itọju antibacterial ni a ṣe.
Ko si itọju kan pato fun pseudogout; lakoko awọn ijakadi, awọn oogun egboogi-iredodo ni a fun ni aṣẹ. Iwọn nla ti omi ti a kojọpọ ni apapọ jẹ itọkasi fun puncture intra-articular, lakoko eyiti a ti fa omi jade ati awọn oogun corticosteroid ti nṣakoso.
Chondromatosis ti isẹpo ibadi nilo iṣẹ abẹ ti o jẹ dandan, iwọn didun eyiti o da lori iwọn ti ọgbẹ naa. Ti nọmba awọn ara chondromic ba kere, a yọ wọn kuro nipasẹ synovectomy apakan (excision of the synovial membrane) tabi arthroscopy ti o kere ju (nipasẹ awọn punctures mẹta). Itọju abẹ ti ọna ilọsiwaju ti chondromatosis le jẹ ipilẹṣẹ nikan ati pe a ṣe pẹlu lilo arthrotomy ṣiṣi tabi pipe (lapapọ) synovectomy.
Itọju ailera fun arthritis ajakale-arun pẹlu ohun elo ti o jẹ dandan ti pilasita si agbegbe isẹpo ibadi, mu awọn oogun ti awọn ẹgbẹ oriṣiriṣi (NSAIDs, awọn egboogi, awọn sitẹriọdu). Nigbati ilana purulent kan ba dagbasoke, ilana kan ti awọn punctures iṣoogun ni a ṣe lati sọ di mimọ.
Itoju epiphysiolysis ọmọde jẹ iṣẹ abẹ nikan. Lakoko iṣiṣẹ, isọdọtun pipade ti awọn egungun ni a ṣe ni lilo isunmọ egungun. Lẹhinna awọn ẹya ara ti o ni idapo ti awọn egungun ti wa ni ipilẹ pẹlu awọn pinni ati awọn grafts.
Egba gbogbo awọn pathologies ti ibadi isẹpo jẹ awọn arun to ṣe pataki ti o nilo abojuto iṣoogun dandan. Eyikeyi awọn ipalara lẹhin isubu tabi awọn ipa ti o wa pẹlu irora nla, iṣipopada lopin ati awọn ayipada ninu iṣeto ni apapọ nilo akiyesi iṣoogun pajawiri. Ti ko ba si awọn ipalara ti o ni ipalara, ṣugbọn irora ti o yatọ si kikankikan nigbagbogbo waye ni apapọ, o nilo lati ṣe ipinnu lati pade pẹlu oniwosan tabi alamọdaju ati ki o ṣe ayẹwo.